Allebei geboren in de 19e eeuw, allebei succesvolle schrijvers die oog hadden voor het leven buiten hun werkkamer, en allebei slachtoffer van de oorlog. Theo Thijssen en Stefan Zweig kwamen deze herfst toevallig samen.
Nalatenschap
Dictators hebben er een handje van, sommige architecten en kunstenaars ook: wat laat ik de wereld na? Welk bouwsel kan ik oprichten zodat de hele wereld ver na mijn dood nog met ontzag aan mij denkt?
Herfst
Het regent en het is koud. We gaan naar binnen om te lezen of naar voorstellingen te kijken. Er is natuurlijk veel te veel, maar sinds we hebben ontdekt dat we niet alles kunnen zien en lezen, is het niet erg om voorstellingen en boeken te missen.
Ethel Portnoy
Als je om wat voor reden dan ook enige tijd aan huis gebonden bent, en je moeilijk kunt concentreren op lange teksten, lees je korte baan-teksten. Korte verhalen van Rink van der Velde zijn geschikt, Herman Pieter de Boer (Zalig zijn de schelen, dat hij samen met Betty van Garrel schreef, is heerlijk), maar echt genoten heb ik van de mini-essays van Ethel Portnoy.
Lezen in de vakantie #6
De vakantie begon prachtig met de voorstelling De revolutie van de Rinsema’s in Nij Beets. Zo’n 100 jaar geleden was Drachten het kloppend hart van de Dada-beweging in Nederland. Theo van Doesburg, Marcel Duchamp en Kurt Schwitters kwamen op bezoek bij de gebroeders Rinsema, schoenmakers en kunstenaars.
Vestdijk en ik
Op de middelbare school zijn we met lessen over Nederlandse literatuur braaf begonnen met de middeleeuwen. De leraren deden hun best er boeiend over te vertellen, maar pas bij Paul van Ostaijen werd het voor mij interessant. Daarna zal Simon Vestdijk ongetwijfeld voorbij zijn gekomen, maar ik herinner het me niet.
To bio or not to bio
Waarom lees ik biografieën? Nieuwsgierigheid naar de mens achter de schrijver/kunstenaar/artiest of gewoon platte sensatiezucht? Of is het een handige manier om erachter te komen wat je bijvoorbeeld wel en niet van de betreffende schrijver zou willen lezen? Soms is er na het lezen een neveneffect waar je geen rekening mee had gehouden.
Roem
Als ik leerlingen op school vraag wat ze willen worden, zijn er altijd een paar die ‘beroemd’ zeggen. Waarmee, dat maakt ze eigenlijk niet uit. De eindeloze stroom foto’s van zichzelf die ze posten zien ze waarschijnlijk als een veelbelovende start. Ervaringsdeskundige Raymond van het Groenewoud over roem: ”Je bent ongelukkig als jouw zelfbeeld niet overeenkomt met de waardering die je krijgt.”
Lezen in de vakantie #5
Typisch: in de vakantie lees ik twee boeken per week. De rest van het jaar hooguit twee per maand. Als ik over een paar jaar met pensioen ga, hoop ik mijn vakantieritme vol te houden. Toen ik dat ooit aan een klas vertelde en verzuchtte dat ik dan maar honderd boeken per jaar zou kunnen lezen, zaten ze me aan te kijken alsof ze snot zagen branden.
Biografieën
Schrijvers moeten in de eerste plaats dood zijn als er een biografie (vanaf hier: bio) geschreven gaat worden, aldus de beroemdste Nederlandse biograaf Wim Hazeu. Zijn vuistdikke levensbeschrijvingen van Slauerhoff, Achterberg, Vestdijk, Toonder en Lucebert zijn min of meer de maatstaf. Nu hij zelf is overleden, is er misschien een enthousiaste literatuurvorser die een poging in de richting van Hazeu gaat wagen, of krijgen we dan een zekere mate van bio-inteelt?