Sommige Russische schrijvers beschrijven het leven, streven en sneven van boeren, zwervers en zigeuners. Hierbij wordt vaak meesmuilend gezegd dat het dan vooral de mensen betreft in de directe omgeving van het landhuis van de schrijver. Ook reizen naar het buitenland voerden weinig verrassend naar mondaine badplaatsen (met casino’s) of hoofdsteden.
De Kreutzersonate (Lev Tolstoj)
Van het Reve zegt dat je aan een novelle, een kort essay en een willekeurig hoofdstuk uit Oorlog en vrede genoeg hebt om Tolstoj te kennen. Bovendien zijn alle personages in hoge mate ‘normaal’, altijd prettig voor een breed publiek. Lees verder “De Kreutzersonate (Lev Tolstoj)”
Duizend zielen (Alexej Pisemski)
Wordt Oblomov nogal eens de personificatie van het onbeweeglijke Rusland genoemd, in dit boek wordt klip en klaar genoemd hoe verrot en corrupt het 19e eeuwse Rusland is. Geen gezochte beeldspraak, maar duidelijke beschrijvingen hoe iedereen zijn macht misbruikt om zich te verrijken.
De gesloten kamer (Sjöwall & Wahlöö)
Maj Sjöwall is vorige maand overleden, 45 jaar na haar man en medeschrijver Per Wahlöö. Tussen 1965 en 1975 schreven ze tien misdaadromans over het team van inspecteur Martin Beck. De boeken worden nog steeds herdrukt en een aantal is verfilmd.
De verstotene (F.M. Dostojewski)
Voor wie in deze barre tijden denkt dat het dieptepunt is bereikt: lees een willekeurig boek van Dostojewski. Er klinkt om de haverklap een gil van ontzetting, voortdurend verliezen mensen het bewustzijn waarna ze op het randje van de dood zweven en er vloeien liters tranen.
Twee dichters
Afanasi Fet en Nikolaj Nekrasov waren tijdgenoten en publiceerden ruwweg in de tweede helft van de 19e eeuw. Fet schreef veel korte gedichten over de natuur, Nekrasov over armoede en het treurige lot van het Russische volk (vanuit zijn goed verwarmde landhuis).
Asja en Een koning Lear van de steppe (Ivan Sergejewitsj Toergenjev)
Op de middelbare school wilde ik op een gegeven moment échte literatuur lezen. Veen gaf indertijd paperbacks uit met klassiekers uit de Nederlandse en wereldliteratuur. Asja/Lear (en twee verhalenbundels van Tolstoj) heb ik toen gekocht en gelezen. Veel indruk heeft het niet gemaakt, maar ik herkende het weer bij het herlezen.
Lees verder “Asja en Een koning Lear van de steppe (Ivan Sergejewitsj Toergenjev)”
De bruiloft van Kretsjinski (Alexander Soechovo-Kobylin)
En dóór met de Russische literatuur aan de hand van Karel van het Reve. De bruiloft van Kretsjinski is een stuk uit 1855, dat nog steeds wordt gespeeld, een zeldzaamheid voor theaterteksten uit die tijd.
Lees verder “De bruiloft van Kretsjinski (Alexander Soechovo-Kobylin)”
Oblomov (Gontsjarov)
Oblomov is een soortnaam, een prototype van de onbeweeglijke, luie Rus. Er is wodka naar hem genoemd, kroegen in Rusland en ver daarbuiten. Alsof ze zeggen: er is een druk leven, een loopbaan, een gezin, maar nu even niet.
Gogol!
Hij haatte vrouwen, hij liet mompelend een plaatje van Jeruzalem zien als hij geschiedenis doceerde, twee van de drie colleges kwam hij niet opdagen en voor het afnemen van examens bond hij een theedoek om zijn hoofd zodat hij, vanwege kiespijn, niks hoefde te vragen.